تقدير اقوات - دوران چهارم : وَ قَدَّرَ فِيها أَقْواتَها . . . با آغاز اين دوران اوضاع حياتى و جغرافيائى زمين كاملا با وضع امروزى نزديك شده ، و اين شباهت بدرجه‌ايست كه اوضاع كنونى را ميتوان دنبالهء دوران چهارم محسوب داشت - مدت آن 000 ر 200 سالست - و ظهور انسان در اين دوران است . نگارنده : اين دوران با سومين جملهء آيهء مربوطه « وَ قَدَّرَ فِيها أَقْواتَها » موافق است ، امّا مقصود از ظهور انسان در اين دوران چيست ؟ . در پايان كتاب نيز خواهيم گفت كه پيش از نسل فعلى انسان نسلهاى خاكى دگرى مشابه او ميزيسته ، و يكى پس از ديگرى منقرض شده‌اند ، بنابراين دويست هزار سال طول مدت فرضى دوران چهارم دليل بر اين نيست كه عمر نسل فعلى انسان اين مقدار باشد ، بلكه پيدايش اين انسان و يا مانند آن از دوران چهارم آغاز شده است ، و نه آنكه نسل فعلى انسان كه برحسب تواريخ اديان شايد بيش از حدود يك دهم اين مقدار بيش نباشد . و رويهمرفته ملاحظه شد كه بهترين تعبير لطيف و كامل از دورانهاى تكامل زمين آيهء مباركه است كه : وَ جَعَلَ فِيها رَواسِيَ مِنْ فَوْقِها وَ بارَكَ فِيها وَ قَدَّرَ فِيها أَقْواتَها فِي أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ سه عمل در چهار دوران انجام شده ، و برحسب فرضيه‌اى كه از نگارنده گذشت : دوران اول و دوم در تشكيل كوهها با تفاوت شدت و ضعف و قلت و كثرت اشتراك داشته‌اند ، و دوران سوم مربوط بظهور بركات است . و چهارم پيدايش أقوات و موجودات زنده كه از اين اقوات بركات الهى بهره بردارى كنند